Ryegrass nasıl ekilir ?

Petek

Global Mod
Global Mod
RYEGRASS NASIL EKİLİR? TOHUM SEÇİMİNDEN SULAMAYA, SAĞLIKLI VE SIK BİR ÇİM ALAN OLUŞTURMANIN PÜF NOKTALARI

1. Ryegrass Nedir, Nerelerde Kullanılır?

Bahçesinde yemyeşil bir alan oluşturmak, hayvanları için kaliteli mera elde etmek veya kış aylarında boş kalan toprağını değerlendirmek isteyenler için ryegrass oldukça kullanışlı bir bitkidir. Özellikle sonbaharda ekilip kısa sürede gelişmesi, onu hem tarımsal üretimde hem de peyzaj çalışmalarında tercih edilen türlerden biri hâline getirir. Ancak iyi bir sonuç almak için yalnızca tohumu toprağa serpmek yeterli değildir. Tohum çeşidi, ekim zamanı, toprak hazırlığı, sulama ve gübreleme birbiriyle bağlantılıdır.

Ryegrass, Türkçede genellikle çim çavdarı veya İngiliz çimi olarak anılan Lolium cinsi otları ifade eder. Burada önemli bir ayrıntı var: Her ryegrass aynı özelliklere sahip değildir. Yıllık ryegrass (Lolium multiflorum), çoğunlukla yem bitkisi, kışlık mera ve örtü bitkisi olarak kullanılır. Çok yıllık ryegrass (Lolium perenne) ise uygun iklim ve bakım koşullarında birkaç yıl yaşayabilen, çim alanlarda ve meralarda değerlendirilen bir türdür.

Mississippi State University Extension ve University of Kentucky'nin tarımsal yayım kaynakları, yıllık ryegrassın hızlı gelişimini, yüksek yem kalitesini ve serin mevsimlerdeki kullanımını öne çıkarır. Bununla birlikte, çok yıllık türler de sıcaklık ve kuraklıktan zarar görebilir. Dolayısıyla tohum alırken yalnızca ambalajın üzerindeki ryegrass ifadesine bakmak yerine, bitkinin kullanım amacını ve türünü kontrol etmek gerekir.

Peki, ev bahçesi için alınan çim tohumu ile hayvan yemi üretmek amacıyla alınan ryegrass aynı şekilde mi ekilir? Temel uygulamalar benzer olsa da tohum miktarı, biçim zamanı ve gübreleme hedefleri değişebilir. Başarılı ekimin ilk şartı, bu ayrımı doğru yapmaktır.

2. Ekim İçin En Uygun Zaman Ne Zamandır?

Ryegrass serin mevsimlerde gelişen bir bitkidir. Bu nedenle ekim zamanı belirlenirken takvim kadar bölgenin sıcaklıkları, yağış düzeni ve toprağın nem durumu da dikkate alınmalıdır.

ABD'deki tarımsal yayım kuruluşlarının önerileri, yıllık ryegrass için çoğunlukla yaz sonu ve sonbahar dönemine işaret eder. Örneğin University of Kentucky'nin yıllık ryegrass rehberinde 15 Ağustos-1 Ekim aralığı önerilir. Bu tarihler Kentucky'nin iklimine göre hazırlanmıştır; Türkiye'deki bütün bölgelere doğrudan uygulanmamalıdır.

Türkiye'de genel yaklaşım şu şekilde düşünülebilir:

- Marmara ve Karadeniz bölgelerinde sonbahar ekimi, sıcaklıkların düşmesi ve toprağın yeterli nem kazanmasıyla birlikte değerlendirilebilir.

- Ege ve Akdeniz'in ılıman kesimlerinde sonbahar ekimi, yaz sıcaklıklarının gerilemesiyle daha uygun hâle gelebilir.

- İç Anadolu ve kışları sert geçen bölgelerde ekim tarihi, erken don riski ve toprak sıcaklığı dikkate alınarak belirlenmelidir.

- İlkbahar ekimi de bazı koşullarda mümkündür; ancak sıcaklıklar hızlı yükselirse bitkinin gelişme ve verim dönemi kısalabilir.

Burada önemli olan, tohumu mümkün olduğunca erken ekmek değil, tohumun çimlenebileceği ve genç bitkinin köklenebileceği uygun dönemi yakalamaktır. Çok sıcak ve kuru toprağa yapılan ekim, sulama yetersizse başarısız olabilir. Diğer taraftan, ekimi aşırı geciktirmek de bitkinin kıştan önce yeterince gelişmesini engelleyebilir.

Gerçek hayata uyarlama: İstanbul'da küçük bir bahçeye çim ryegrass ekmek isteyen biriyle İç Anadolu'da kışlık yem üretmeyi hedefleyen bir üreticinin aynı tarihte ekim yapması gerekmeyebilir. İlkinde bahçenin gölge durumu, sulama imkânı ve mevcut çim örtüsü önemlidir. İkincisinde ise yağış başlangıcı, hayvanların meraya çıkarılacağı tarih ve beklenen yem ihtiyacı öne çıkar.

Bu nedenle ekimden önce şu soruyu sormak gerekir: Amacımız kısa sürede yeşil bir görüntü elde etmek mi, yoksa belirli bir dönemde yüksek miktarda yem üretmek mi?

3. Toprak Nasıl Hazırlanmalıdır?

Sağlıklı ryegrass yetiştirmenin temelinde iyi hazırlanmış bir tohum yatağı bulunur. Toprağın derinlemesine sürülmesi her durumda zorunlu değildir; asıl amaç, tohumun nemli toprakla temas etmesini sağlamak ve genç köklerin gelişebileceği uygun bir yüzey oluşturmaktır.

Öncelikle ekilecek alan taşlardan, kuru bitki artıklarından ve yoğun yabancı otlardan temizlenmelidir. Toprak çok sıkışmışsa uygun bir işlemle gevşetilebilir. Ardından yüzey tırmıkla düzeltilmeli ve büyük kesekler parçalanmalıdır. Tohum yatağının aşırı gevşek bırakılması da istenmez; gevşek toprak sulama veya yağış sonrasında çökebilir ve tohumlar farklı derinliklerde kalabilir.

University of Georgia Cooperative Extension, ekimden iki ila üç hafta önce tohum yatağının hazırlanmasının toprağın oturmasına ve daha düzgün bir yüzey oluşmasına yardımcı olabileceğini belirtir. Bu yaklaşım, özellikle daha geniş alanlarda ve tarımsal üretimde yararlıdır.

Bahçede küçük bir alana ekim yapılacaksa şu sıra izlenebilir:

1. Alanı yabancı otlardan ve taşlardan temizleyin.

2. Toprağın üst kısmını yaklaşık 5-10 santimetre derinliğinde, ihtiyaç varsa gevşetin.

3. Yüzeyi tırmıkla düzeltin ve iri kesekleri parçalayın.

4. Tohumları ekmeden önce toprağın aşırı kuru veya suya doymuş olmadığını kontrol edin.

5. Ekimden sonra tohumlarla toprağın temasını sağlayacak şekilde yüzeyi hafifçe bastırın.

Mevcut bir çim alanına ekim yapılacaksa bütün bahçeyi yeniden kazmak gerekmez. Ancak mevcut çimin çok sık, uzun veya yoğun kuru otlarla kaplı olması yeni tohumların toprağa ulaşmasını engelleyebilir. Bu durumda önce biçim yapmak, yüzeydeki ölü bitki tabakasını hafifçe temizlemek ve gerekiyorsa alanı havalandırmak yararlı olur.

Toprağın pH değeri de önemlidir. Mississippi State University Extension, yıllık ryegrassın yaklaşık 6,0-7,0 pH aralığında iyi geliştiğini bildirir. Bu değer, özellikle yem üretiminde dikkate alınabilir; fakat pH tek başına başarı garantisi değildir. Drenajı kötü, besin maddeleri yetersiz veya aşırı sıkışmış topraklarda uygun pH değerine rağmen gelişme zayıf kalabilir.

4. Ryegrass Tohumu Metrekareye Ne Kadar Atılır?

En çok merak edilen konulardan biri tohum miktarıdır. Az tohum atıldığında alan seyrek kalabilir; gereğinden fazla tohum atıldığında ise bitkiler su, ışık ve besin maddeleri için rekabete girer. Bu nedenle tohum miktarını belirlerken ekim amacı ve kullanılan yöntem birlikte değerlendirilmelidir.

Mississippi State University Extension, yıllık ryegrass için saf ekimde dönüm başına 20-30 libre tohum önerir. Buradaki dönüm, ABD ölçü sistemindeki acre'dır; Türkiye'de kullanılan dönümle aynı değildir.

Dönüşüm şöyledir:

- 1 acre yaklaşık 4.047 metrekaredir.

- 1 libre yaklaşık 0,454 kilogramdır.

- 20-30 libre/acre, yaklaşık 22-34 kilogram/hektar eder.

- Aynı oran, metrekare başına yaklaşık 2,2-3,4 gram tohuma karşılık gelir.

Bu rakamlar yıllık ryegrass için belirli tarımsal kullanım koşullarında verilen yaklaşık değerlerdir. Ev bahçesi için kullanılan her çim karışımına otomatik olarak uygulanmamalıdır. Peyzaj tohumlarının karışım oranları, çim çeşidi ve üreticinin önerdiği ekim miktarı farklı olabilir.

University of California, Davis'in Sürdürülebilir Tarım Araştırma ve Eğitim Programı da yıllık ryegrassın örtü bitkisi olarak kullanımında ekim miktarlarının amaca göre değiştiğini gösterir. Kaynakta bazı örtü bitkisi uygulamaları için hektar başına yaklaşık 7-17 kilogram düzeyindeki oranlar aktarılırken, daha yoğun örtü veya geçici çim uygulamalarında çok daha yüksek oranlara yer verilir. Bu farklılık, tek bir tohum miktarının bütün kullanım alanları için doğru olmadığını açıkça ortaya koyar.

Örneğin 100 metrekarelik bir alan için yalnızca yukarıdaki tarımsal saf ekim oranını hesaplamak istersek yaklaşık 220-340 gram tohum gerekir. Ancak bu hesap bir bahçe çimi için kesin tavsiye değildir; kullanılacak çeşidin ambalajındaki oran önceliklidir.

Elle ekimde tohumların eşit dağılması için alanı ikiye bölerek ekim yapmak pratik bir yöntemdir. Tohumun yarısını bir yönde, kalanını dik yönde dağıtmak boşluk oluşma ihtimalini azaltır. Rüzgârlı havalarda ekim yapmak ise tohumların bir noktada birikmesine veya komşu alanlara savrulmasına neden olabilir.

Geniş tarım arazilerinde mibzerle ekim, tohumların daha düzenli yerleştirilmesini sağlar. University of Georgia Cooperative Extension, yüzeye serpme yönteminde düzensiz dağılım nedeniyle tohum miktarının artırılabileceğini belirtir. Bununla birlikte, miktarı artırmak tek başına çözüm değildir; tohumun toprakla teması ve uygun derinlikte bulunması çok daha temel koşullardır.

5. Tohum Ne Kadar Derine Ekilmelidir?

Ryegrass ekiminde sık karşılaşılan hatalardan biri, tohumu fazla derine gömmektir. Küçük tohumlar, yüzeye yakın konumlandıklarında daha kolay çıkış yapabilir. Gereğinden derine yerleştirilen tohumların genç sürgünleri toprak yüzeyine ulaşmakta zorlanabilir.
 
Üst